Mooiste bezienswaardigheden in Kiti - Wat te doen in Kiti?

Ontdek de beste bezienswaardigheden in Kiti

Kiti ligt ruim tien kilometer ten zuidwesten van Larnaca, net landinwaarts van de kust. Het dorp heeft geen boulevard en geen centrum om over te schrijven, maar in de kerk aan het plein zit een mozaïek uit de zesde eeuw dat daar al vijftienhonderd jaar zit. Aan de kust bij het buurdorp Pervolia liggen een breed zandstrand, een Venetiaanse wachttoren en een vuurtoren uit de Britse tijd. Samen is dat genoeg voor een rustige dag buiten de drukte van de badplaatsen.

Inleiding tot Kiti

Kiti is een dorp van ruim vijfduizend inwoners in de vlakte achter Larnaca, tussen akkers, citrusboomgaarden en kassen. Het middelpunt is het plein met de koepelkerk van Panagia Angeloktisti, en daar komen de bezoekers voor. De rest is een werkend Cypriotisch dorp met een bakker, een paar kafenia en scholen.

Twee kilometer verderop ligt Pervolia, dat inmiddels aan Kiti is vastgegroeid en de kant van de zee voor zijn rekening neemt. Daar staan de vakantiehuizen, het Faros-strand en de vuurtoren op Kaap Kiti. Sinds de gemeentelijke herindeling van juli 2024 vallen beide dorpen onder Dromolaxia-Meneou.

De ligging doet hier het meeste werk. Luchthaven en centrum van Larnaca liggen op een kwartier, het zoutmeer op tien minuten en de bergdorpen op een half uur, zonder dat je in een hotelstraat slaapt.

Geschiedenis van Kiti

Volgens de plaatselijke overlevering trokken bewoners van het oude Kition, het huidige Larnaca, in de zevende eeuw landinwaarts om aan de Arabische invallen te ontkomen, en zo ontstond Kiti. Hard bewijs is daar niet voor. Wel staat vast dat hier in de vijfde eeuw een basiliek met een houten dak stond. Daarvan bleef de apsis over, met het mozaïek uit de zesde eeuw erin, terwijl de rest van het gebouw rond de zevende of achtste eeuw verloren ging.

Dat het mozaïek er nog zit, heeft het aan de politiek te danken. Vanaf 688 was Cyprus neutraal gebied tussen Byzantium en het kalifaat, en daardoor bleef het eiland grotendeels buiten de beeldenstorm die tussen 730 en 843 elders in het rijk de heiligenbeelden van de muren haalde.

Nadat Byzantium het eiland in 965 weer in handen kreeg, verrees op die resten de huidige koepelkerk, ergens tussen het midden van de elfde en het begin van de twaalfde eeuw. Eind dertiende, begin veertiende eeuw zette de Frankische familie Gibelet er aan de zuidkant een Latijnse kapel tegenaan voor de katholieke bewoners van het dorp. Boven die ingang zitten nog drie wapenschilden van die familie.

In de Venetiaanse periode, tussen 1489 en 1571, kwam aan de kust bij Pervolia een wachttoren te staan tegen de piraten die het op de dorpen langs de zuidkust hadden gemunt. Onder Brits bestuur kwam daar in 1864 de vuurtoren op Kaap Kiti bij. Op 1 juli 2024 werd Kiti bij de Cypriotische gemeentelijke herindeling een deelgemeente van Dromolaxia-Meneou.

De top 10 bezienswaardigheden in Kiti

Panagia Angeloktisti en het mozaïek uit de zesde eeuw

De koepelkerk van Kiti staat op de resten van een vijfde-eeuwse basiliek en werd tussen het midden van de elfde en het begin van de twaalfde eeuw gebouwd. In de apsis zit nog het originele mozaïek uit de zesde eeuw: Maria met het kind, geflankeerd door de aartsengelen Michaël en Gabriël op een gouden ondergrond. Eromheen loopt een rand vol eenden, papegaaien en herten rond de levensbron, uitgevoerd in glasmozaïek dat na vijftienhonderd jaar nog kleur heeft.

Omdat Cyprus buiten de beeldenstorm bleef, is dit een van de weinige vroegchristelijke wandmozaïeken die nog op hun oorspronkelijke plek zitten. Het geldt bovendien als de oudste bewaarde afbeelding waarop Maria staat en het kind op haar linkerarm draagt. Sinds september 2015 staat de kerk op de voorlopige lijst van UNESCO.

Bezoekdetails: Gratis, een gift in het kistje wordt op prijs gesteld. In de zomer is de kerk meestal open van 07:00 tot 18:45, op zondag vanaf 09:30, en buiten het seizoen korter; die tijden wisselen, dus ga uit van wat er op de deur hangt. Schouders en knieën bedekt. Parkeren kan op het dorpsplein, en buslijn 430 stopt in het dorp.

De Venetiaanse toren van Rigena bij Pervolia

Deze vierkante wachttoren van zo’n zes meter per zijde staat vlak bij de kust tussen Pervolia en Kaap Kiti en dateert uit de Venetiaanse periode, tussen 1489 en 1571. Een precies bouwjaar is er niet; het jaartal 1563 dat je online tegenkomt, wordt door geen enkele bron hard gemaakt. De ingang zit ongeveer vier meter boven de grond, want die was alleen te bereiken met een ladder die de wachters achter zich binnenhaalden zodra er onraad was. Onderin zat een waterreservoir, daarboven woonden de wachters. Boven de deur zie je restanten van heraldiek, waaronder de gevleugelde leeuw van Sint-Marcus, het teken van Venetië.

De naam Rigena verwijst naar een koningin uit de volksverhalen. Historici hebben van haar geen spoor in de archieven gevonden.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk terrein, geen hek en geen kaartje, maar binnen kom je niet. Bij het informatiebord kun je parkeren; vanaf het Faros-strand loop je er in tien minuten heen.

Faros-strand bij Pervolia

Het strand onder de vuurtoren is een strook van ongeveer 500 meter fijn beige zand met ondiep, rustig water. Bomen staan hier tot vlak bij de vloedlijn, wat zeldzaam is aan deze kust en in de middag scheelt als je uit de zon wilt zitten. Het strand draagt de Blauwe Vlag en heeft toiletten, douches, kleedhokjes, ligbedden en een speeltuin. Van juni tot en met september staan er overdag strandwachten.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk, het hele jaar door. Ligbed en parasol kosten ter plaatse een paar euro per dag. Vanuit Kiti ben je er in vijf minuten, en langs de kustweg parkeer je gratis.

De vuurtoren van Kaap Kiti

De vuurtoren op de kaap werd in 1864 onder Brits bestuur in gebruik genomen en is 22 meter hoog, op een meter of tien van het water. In 1982 ging het licht definitief uit, waarna het gebouw jarenlang leegstond. De Cypriotische havenautoriteit en het maritieme instituut CMMI werken aan een herbestemming als bezoekerscentrum over de zee, met af en toe een rondleiding of buitenexpositie. Dat loopt al jaren, dus reken er niet op dat je naar binnen kunt.

Ook van buiten is het een goede plek voor het laatste uur van de dag, met naast de toren het oude wachtershuis met blauwe luiken, half overwoekerd.

Bezoekdetails: De toren zelf is normaal gesproken gesloten, maar je kunt er omheen lopen en fotograferen, gratis. Rondleidingen kondigt het CMMI zelf aan, dus kijk vooraf op hun agenda. De vuurtoren staat aan het eind van de kustweg bij Pervolia, naast het Faros-strand.

Het zoutmeer van Larnaca

Op zo’n vijf kilometer ten noordoosten van Kiti ligt een stelsel van vier zoutmeren met een oppervlak van ongeveer 2,2 vierkante kilometer, sinds 2001 beschermd als Ramsar-gebied en daarnaast als Natura 2000-gebied. Van november tot maart strijken hier duizenden flamingo’s neer die van de pekelkreeftjes in het zoute water leven. In de zomer valt het meer droog tot een vlakte van witte zoutkorst waar de hitte boven trilt, en dan is er geen vogel te bekennen.

Op de Larnaca-pagina staat het meer uitgebreid beschreven, inclusief het wandelpad langs de oever.

Bezoekdetails: Vrij toegankelijk, geen entree. De beste maanden voor vogels zijn december tot februari, vroeg in de ochtend. Vanuit Kiti rijd je in tien minuten naar de parkeerplaats bij Hala Sultan Tekke, waar het pad begint.

Hala Sultan Tekke aan de oever van het zoutmeer

De moskee bij het zoutmeer staat rond het graf van Umm Haram, een verwante van de profeet Mohammed die hier volgens de overlevering tijdens een Arabische expeditie rond 647 van haar muildier viel en om het leven kwam. Het eerste heiligdom om het graf werd in 1760 gebouwd door een derwisj; de moskee in Ottomaanse stijl kwam in november 1817 gereed.

Hou het hier bij een korte stop onderweg naar of vanaf de luchthaven.

Bezoekdetails: Gratis toegang, giften welkom. Meestal dagelijks open overdag, met ruimere tijden in de zomer; bedek schouders en knieën en trek je schoenen uit voor het gebedshuis. Vanuit Kiti tien minuten rijden richting de luchthaven, er is een grote parkeerplaats.

Camel Park in Mazotos

In het buurdorp Mazotos, ongeveer een kwartier rijden ten westen van Kiti, houdt een familiebedrijf kamelen die je kunt aaien en berijden. Het park bestaat sinds 1998, noemt zichzelf het enige kamelenpark op Cyprus en houdt intussen meer dan honderd dieren. Er zijn ook ezels, pony’s en een zwembad, zodat je er met kinderen makkelijk een halve dag blijft hangen.

Bezoekdetails: April tot en met oktober 09:00 tot 19:00, november tot en met maart 09:00 tot 17:00. De entree ligt rond de 8 euro voor volwassenen en 5 euro voor kinderen; een kamelenrit kost daar ongeveer 7 euro bovenop, voor kinderen 5. Het zwembad zit van april tot en met oktober bij de entree in. Prijzen gaan omhoog, dus kijk voor vertrek even op de site. Alleen met eigen vervoer goed te bereiken, via de weg Kiti-Mazotos.

De neolithische nederzetting van Choirokoitia

Op ongeveer dertig kilometer van Kiti, vlak langs de snelweg richting Limassol, liggen de ronde stenen huizen van een dorp dat bewoond werd van het zevende tot het vierde millennium voor Christus. Het is sinds 1998 werelderfgoed van UNESCO en geldt als een van de belangrijkste prehistorische vindplaatsen van het oostelijke Middellandse Zeegebied.

Bij de ingang staan vijf gereconstrueerde hutten waarin je kunt kijken, gebouwd met dezelfde materialen en technieken als de originelen en ingericht met replica’s van het huisraad uit de opgravingen. Die zeggen meer dan de fundamenten hogerop, waar je vooral cirkels van steen op een kale helling ziet.

Bezoekdetails: Dagelijks open vanaf 08:30, in de winter tot 17:00 en in de zomermaanden tot 19:30; gesloten op 1 januari, eerste paasdag en 25 december. Toegang ongeveer 2,50 euro per persoon. Vanaf Kiti rijd je in een half uur over de A1; neem water en een hoed mee, want de helling ligt open in de zon.

De dorpskerken van Pervolia

Pervolia heeft twee kerken die het bekijken waard zijn als je door het dorp loopt. Agios Leontios werd volgens de dorpsgeschiedenis rond 1500 gebouwd en is de kleinste en de oudste van de twee. Agia Eirini dateert uit 1903 en is een stuk ruimer opgezet.

De naam Pervolia betekent boomgaarden en verwijst naar de tuinen waar het dorp van leefde voordat het toerisme kwam. In 1881 woonden er 375 mensen, in 2011 waren dat er 3.009, en dat verschil zie je terug in de straten, waar oude dorpshuizen en nieuwbouw naast elkaar staan. In de zomer loopt het inwonertal op tot boven de vijfduizend, want een flink deel van de huizen is tweede woning.

Bezoekdetails: Geen entree, en open als de deur open is, wat vooral rond de ochtenddiensten zo is. Beide staan in de oude dorpskern, op loopafstand van elkaar; parkeer bij het plein en doe de rest te voet.

Fietsroute langs de Venetiaanse wachttorens

De streek heeft een bewegwijzerde fietsroute van 17 kilometer met ongeveer 250 hoogtemeters die begint en eindigt bij de vuurtoren van Kaap Kiti. Je rijdt over asfalt via Pervolia, Kiti, Tersefanou, Alethriko, Anafotia, Menogeia en Alaminos, langs de toren van Rigena en de vijftiende-eeuwse wachttoren aan de rand van Alaminos.

Onderweg passeer je de kapel van Agios Mamas uit de vijftiende eeuw en de Kiti-dam in de rivier de Tremithos, die sinds 1964 water vasthoudt en waar vogelaars komen kijken.

Bezoekdetails: Gratis, het hele jaar te fietsen, maar mijd de middaguren in juli en augustus. Je hebt een trekking- of racefiets nodig; huurfietsen vind je in Larnaca en bij enkele hotels in Pervolia. Start bij de parkeerplaats aan de vuurtoren en volg de bordjes met de wachttoren erop.

Reistips voor Kiti

Hoe kom je er

Vanaf luchthaven Larnaca is het een kilometer of tien, via de weg langs het zoutmeer of over de B4. Limassol ligt op vijftig minuten over de A1, Nicosia op drie kwartier. Buslijn 430 verbindt Larnaca en de luchthaven met Kiti en Pervolia, maar rijdt te weinig om er een dag op te plannen, dus een huurauto of taxi is praktischer.

Beste reistijd

Aan de kust bij Kiti loopt het gemiddelde dagmaximum op van 17 graden in januari naar 33 graden in juli en augustus, om in december weer op 19 uit te komen. Het zeewater volgt met vertraging: 18 graden van januari tot maart, 22 in mei, 28 in juli en 29 in augustus, en in oktober nog altijd 25.

Mei en juni zijn de prettigste maanden om alles te combineren, met 27 en 31 graden en nauwelijks regen. Gaat het je om zwemmen, dan zijn september en oktober beter, want dan is de zee op zijn warmst en staat de lucht nog op 31 en 28 graden.

Regen valt vrijwel alleen in het winterhalfjaar: december telt gemiddeld negen regendagen, januari acht, en juni tot en met augustus komen op nul uit. Wie in de winter komt, treft een groen landschap en flamingo’s op het zoutmeer, maar ook kustrestaurants die alleen in het weekend open zijn.

Praktisch

Op Cyprus rijd je links, een erfenis uit de Britse tijd. De wegen rond Kiti zijn breed en rustig, maar let op tractoren en op de smalle weg naar de vuurtoren. Parkeren is overal gratis.

Neem contant geld mee voor de kafenia en de kleine bakkers, want niet overal kun je pinnen. In de kerk zijn bedekte schouders en knieën verplicht, dus gooi een dunne sjaal in de auto als je van het strand komt. Bij de wachttoren en bij Choirokoitia is geen schaduw, dus een hoed helpt.

Accommodatie in Kiti

In Kiti zelf is het aanbod klein: een paar gastenverblijven en appartementen in het dorp, en verder niets. De overnachtingen zitten aan de kust bij Pervolia, waar vakantiehuizen, appartementen en een handvol hotels staan, veel ervan in handen van Cypriotische families uit Nicosia die hier hun tweede huis hebben.

Dat maakt Pervolia een rustig alternatief voor Larnaca. Wil je meer keuze, uitgaan of winkels, dan slaap je beter in de stad zelf.

Eten en drinken in Kiti

Kiti is geen restaurantdorp. Het eten zit aan de kust bij Pervolia en rond het Faros-strand, waar vistavernes een visschotel serveren met tien tot vijftien gangetjes, van gegrilde inktvis en garnalen tot hele dorade, meestal voor 25 tot 35 euro per persoon. In het hoogseizoen reserveer je beter even.

In het dorp zelf vind je souvlakia- en souvla-adressen, een paar bakkerijen met dagvers Cypriotisch brood en kafenia waar de koffie met een glas water en een praatje komt. Vraag naar koupepia, gevulde wijnbladeren met rijst en gehakt, naar sheftalia van de grill en naar halloumi, die soms gewoon als kaas op de kaart staat.

Houd er rekening mee dat veel tavernes in de winter alleen in het weekend open zijn.

Dagtrips vanuit Kiti

Vanuit Kiti zit je binnen een uur bij vrijwel alles in het zuidoosten.

Larnaca

Een kwartier naar het noordoosten ligt Larnaca, een kilometer of elf langs het zoutmeer. De stad heeft de Lazaruskerk met de crypte eronder, het fort aan het eind van de palmenboulevard en een lang stadsstrand. Je kunt er makkelijk een avond eten en weer terugrijden, en het is de dichtstbijzijnde plek voor winkels, apotheken en een bank.

Lefkara

Een half uur naar het westen, ongeveer dertig kilometer over de A1 en dan de bergen in, ligt Lefkara. Het kantwerk van dit dorp staat sinds 2009 op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed, en langs de hoofdstraat zitten de zilversmeden met hun filigraan. Op ruim 600 meter hoogte is het er in de zomer een paar graden koeler dan bij jou aan de kust. Combineer het met Choirokoitia, dat onderweg ligt.

Ayia Napa

Drie kwartier naar het oosten, een kilometer of zestig, ligt Ayia-Napa met de bekendste stranden van het eiland. Nissi Beach en de zeegrotten van Kaap Greco zijn de reden dat mensen hierheen komen. In juli en augustus is het er vol, dus vertrek vroeg en wees terug voordat de avond begint, want dan draait Ayia Napa om het uitgaansleven.

Conclusie

Kiti is geen dorp waar je een week blijft, maar wel een dat je gezien wilt hebben als je in deze hoek van het eiland zit. Het mozaïek in de apsis van Panagia Angeloktisti is bijna vijftienhonderd jaar oud en zit er zonder glas, zonder kassa en zonder rij. Daarna rijd je in vijf minuten naar het strand onder de vuurtoren en heb je de rest van de dag voor het zoutmeer, de wachttoren of een fietsroute door het boerenland.

Veelgestelde vragen